Cynulliad Cenedlaethol Cymru i bleidleisio ar fwd niwclear

Nuclear mud dump

Ar ddydd Mercher, 10 Hydref, bydd Cynulliad Cenedlaethol Cymru yn pleidleisio ar gynnig i atal y drwydded sy’n caniatau i fwd o adweithydd niwclear Hinkley Point gael ei ddympio yn nyfroedd Cymru. Disgwylir i’r ddadl gael ei chynnal am 5pm, gyda phleidlais ar y cynnig i ddigwydd am 6pm.

Cyflwynwyd y cynnig ar y cyd gan Blaid Cymru a’r Ceidwadwyr ac y mae’n galw ar i Gyfoeth Naturiol Cymru (CNC) atal y drwydded forol a ganiatodd i’r mwd gael ei ddympio.

Mae dau welliant pellach, a gyflwynwyd gan yr Aelod Cynulliad Annibynnol Neil McEvoy, yn galw am Asesiad Effaith Amgylcheddol ar effaith y mwd, i’w gynnal gan CNC.

Mae disgwyl i holl Aelodau Cynulliad y gwrthbleidiau gefnogi’r cynnig a galw am i ddympio’r mwd gael ei atal. Ond mae’r grŵp Llafur, sydd â mwyafrif, wedi cynnig eu gwelliant eu hunain fyddai’n caniatau i ddympio’r mwd barhau, gan alw am fwy o ymwneud â’r cyhoedd er mwyn tawelu eu meddyliau. Fodd bynnag, mae dwy AC Llafur – Julie Morgan a Jane Hutt – wedi mynegi eu pryder am ddympio’r mwd, gyda Jane Hutt yn codi pryderon penodol am ddiffyg Asesiad Effaith Amgylcheddol i wneud y dympio. Mae’r grŵp Llafur ar gyngor tref Penarth hefyd wedi cyhoeddi datganiad yn galw am atal y dympio.

Denodd yr ymgyrch i atal dympio’r mwd sylw rhyngwladol dros yr wythnosau diwethaf wedi i’r seren roc Cian Ciaran, o’r Super Furry Animals, fynd â NNB Genco i’r llys. Un o is-gwmniau EDF yw NNB a hwy sy’n dympio’r mwd. Yn nes ymlaen, rhoes y ddwy ochr y gorau i’r achos, gan gytuno i dalu eu costau eu hunain, gyda’r ymgyrchwyr yn dweud nad oedd gwaharddeb yn debyg o lwyddo yn awr bod cyfle gwleidyddol i atal y dympio.

Mae ymgyrchwyr hefyd wedi honni fod dogfennau’r llys yn dangos na wnaed Effaith Amgylcheddol penodol i fwd gael ei ddympio yn safle waredu Tiroedd Caerdydd. Gan fod Tiroedd Caerdydd mewn Ardal Cadwraeth Arbennig, dywedodd yr ymgyrchwyr fod AEA yn rheidrwydd dan y gyfraith, a bod CNC trwy roi trwydded heb AEA penodol, yn groes i’r gyfraith.

Cynhelir protest o 4:30pm ymlaen, y tu allan i’r Cynulliad Cenedlaethol ar ddiwrnod y bleidlais. Denodd protestiadau blaenorol ym misoedd Awst a Medi gannoedd o brotestwyr.

Meddai’r ymgyrchydd Cian Ciaran;

 “Mae’r Llywodraeth Lafur hon wedi cymryd pobl Cymru yn ganiataol ac wedi peryglu iechyd y genedl. I mi, nid yw neges greiddiol yr ymgyrch wedi newid: nid yw absenoldeb tystiolaethyn dystiolaeth o absenoldeb ac felly dylai’r egwyddor rhagofal fynnu ail-feddwl. Byddwn yn parhau i geisio’r atebion y mae cyhoedd Cymru yn eu haeddu.

"Pam na pharchwyd Deddf Amgylchedd (Cymru ) 2016, sydd yn mynnu casglu mwy o dystiolaeth ynghyklch yr hyn sy’n ansicr? Lle mae’r gwaith papur sy’n nodi fod Tiroedd Caerdydd yn safle wasgarudrwyddedig i ddechrau? Mae’r dympio’n parhau, felly pam nad yw’r Llong Batrolio Pysgodfeydd Rhodri Morgan allan yno yn monitro ac yn plismona’r gwaith sy’n cael ei wneud gan NNB, yn enwedig yng ngoleuni adroddiadau diweddar am dorri amodau’r drwydded? Ychydig yn unig yw’r rhain o’r cwestiynau nad ydynt eto wedi eu hateb. Mae’n ddyletswydd ar bob Aelod Cynulliad i wneud y peth iawn dros eu pobl a dal i gyfrif y Llywodraeth a roes y drwyddedd yn anghyfreithlon yn y lle cyntaf”

Meddai Neil McEvoy AC,

“Trwy ein hachos llys yr ydym yn awr wedi darganfod mai Gweinidogion Llafur Cymru sy’n gyfrifol am y llanast hwn. Maent wedi peryglu ein hiechyd oll trwy wrthod cynnal profion iawn ar y mwd. Nawr maent yn gwneud popeth a fedrant i atal y Cynulliad rhag pleidleisio i atal y drwydded ddympio hyd nes bod profion iawn wedi eu cynnal.

“Diolch i gefnogaeth drawsbleidiol Plaid Cymru a’r Ceidwadwyr, caiff y mater yn awr ei drafod ar Hydref 10 yn y Cynulliad Cenedlaethol, ac yr ydym yn awr yn gofyn i gyhoedd Cymru ddod yn llu i sicrhau y rhoddir terfyn ar y dympio. 

“Mae angen i Lafur wybod nad yw Cymru yn lle i ddympio gwastraff pobl eraill. Mae rhai ACau Llafur wedi mynegi eu pryder am y dympio a gallwn weld yn awr os oes ganddynt y dewrder i wneud y peth iawn a phleidleisio yn ôl eu cydwybod.

“Yn olaf, fel ymgyrch, hoffem ddiolch i bawb sydd wedi ein cefnogi hyd yma, gan roi yn hael o’u harian a’u hamser tuag at yr achos. Rhaid parhau gyda’r gefnogaeth a’r pwysau hyn. Rhaid dal y gwleidyddion a’r llunwyr polisi i gyfrif.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.