Neil McEvoy yn defnyddio Deddf Llywodraeth Cymru i fynnu cyhoeddi’r ymchwiliad i’r modd y rhyddhawyd gwybodaeth am ad-drefnu swydd Carl Sargeant

Mae Neil McEvoy AC wedi cyflwyno cynnig swyddogol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru, yn galw ar Ysgrifennydd Parhaol Llywodraeth Cymru i ryddhau adroddiad yr ymchwiliad i’r posibilrwydd fod gwybodaeth wedi ei ryddhau yn ystod ad-drefnu’r Gweinidogion ym mis Tachwedd 2017. Canlyniad yr ad-drefnu oedd i’r cyn-Ysgrifennydd Cabinet, Carl Sargeant, golli ei swydd.

Bu sibrydion ar led fod manylion am yr ad-drefnu wedi’u rhyddhau cyn iddo ddigwydd. Ym mis Chwefror 2018, honnodd arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, Andrew RT Davies, fod cwmni lobïo wedi darparu’r wybodaeth.

Cyflwynir y cynnig i Bwyllgor Busnes y Cynulliad Cenedlaethol ar ôl gwyliau’r Pasg.

Hyd yma, gwrthododd yr Ysgrifennydd Parhaol ryddhau’r adroddiad, na chafodd unrhyw dystiolaeth fod gwybodaeth wedi ei ryddhau dan awdurdod yn ymwneud â’r ad-drefnu. O ganlyniad, pleidleisiodd y Cynulliad Cenedlaethol i’r adroddiad gael ei ryddhau trwy gynnig nad oedd yn rhwymo. Ond anwybyddwyd y cynnig hwnnw.

Cyflwynodd Neil McEvoy AC Gynnig Dim Diwrnod a Enwyd sy’n cyfeirio at Adran 37 Deddf Llywodraeth Cymru 2006. Mae’r Adran yn caniatáu i’r Cynulliad fynnu bod unrhyw unigolyn yn cynhyrchu at ddibenion y Cynulliad unrhyw ddogfen yn ei h/eiddo. Cuddir enwau er mwyn gwarchod cyfrinachedd unrhyw bobl a roes dystiolaeth i’r ymchwiliad.

Nid yw’r pŵer hwn gan y Cynulliad erioed wedi ei ddefnyddio o’r blaen, a byddai’r tro cyntaf i hyn gael ei wneud yn neddfwrfa Cymru.

Wrth sôn am y cynnig hwn, dywedodd Mr McEvoy AC:

“Mae Llywodraeth Lafur Cymru yn honni eu bod yn agored ac yn dryloyw, ond mae’r Ysgrifennydd Parhaol yn parhau i wrthod rhyddhau ycmwhiliad syd dyn amlwg er budd y cyhoedd.

“Mae gan bobl yng Nghymru yr hawl i weld yr ymchwiliad hwn a dyna pam fy modd wedi defnyddio Deddf Llywodraeth Cymru i fynnu ei fod yn cael ei ryddhau. Mae’r Llywodraeth eisoes wedi anwybyddu un alwad gan gynrychiolwyr etholedig democrataidd Cymru. Rwy’n gobeithio yn awr y bydd Aelodau Cynulliad o bob plaid yn cefnogi’r cynnig fel y gallwn sicrhau bod Llywodraeth Cymru yn gweithredu yn agored.

“Mae cymaint o gwestiynau o hyd ynghylch yr ad-drefnu dadleuol a ddigwyddodd ym mis Tachwedd 2017. Ond yn hytrach na helpu i ateb y cwestiynau hynny, ymddengys bod Llywodraeth Cymru yn benderfynol o fod yn gyfrinachol. Nid fel hyn mae Llywodraeth yn gweithredu. Mae angen i Lafur dod allan o’r cysgodion.”

Dyma destun cynnig Mr McEvoy AC:

Cynnig bod Cynulliad Cenedlaethol Cymru, gan weithredu yn unol ag Adran 37(1)(b) o Ddeddf Llywodraeth Cymru 2006, yn ei gwneud yn ofynnol bod Ysgrifennydd Parhaol Llywodraeth Cymru yn paratoi, at ddibenion y Cynulliad, gyda golygiadau priodol i sicrhau bod tystion yn aros yn anhysbys, adroddiad yr ymchwiliad ynghylch a oedd unrhyw dystiolaeth y cafodd gwybodaeth ei rhannu o flaen llaw heb ganiatâd mewn perthynas â'r ad-drefnu Gweinidogol ym mis Tachwedd 2017.

Diwedd.

Nodiadau:

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.